| Obróbka metali i oprzyrządownaie obrabiarek |
|
Zmiany kształtu półwyrobu dokonuje się za pośrednictwem narzędzia, które może współgrać z określoną lub nieokreśloną geometrią części tnącej. Narzędzie i półwyrób tworzą roboczą parę i dotykają się w procesie cięcia, tworząc w ten sposób strefę wzajemnego oddziaływania. Tworzenie kształtu za pomocą strugania odbywa się przy obróbce półwyrobu narzędziem tnącym o określonej geometrii lub przy względnym ruchu narzędzia i półwyrobu, oraz przy połączeniu obydwu sposobów. Celowe nadanie półwyrobom zadanego kształtu za pomocą sposobów i środków obróbki, których używa się do strugania, określane jest jako technika cięcia. W zależności od sposobu obróbki w technice cięcia dobiera się środki techniczne: obrabiarkę do skrawania metali, narzędzia tnące, wyposażenie technologiczne (urządzenia zaciskowe, dodatkowe narzędzia i urządzenia), przybory pomiarowe. Dla obróbki przez cięcie za pomocą narzędzia o określonej geometrii zgodnie z normami DIN 8589 aktualne są następujące definicje:
Przy obróbce poprzez cięcie ważny jest każdy element systemu technologicznego obrabiarka ? urządzenie ? narzędzie ? część. Najważniejszym ogniwem jest, oczywiście, obrabiarka do skrawania metali, która może mieć sterowanie ręczne, sterowanie numeryczne (SN), system sterowania CNC. Ale również urządzenie (oprzyrządowanie obrabiarek) bezpośrednio oddziałuje na precyzję obróbki. Decydującymi cechami urządzeń są precyzja ich wykonania i sztywność konstrukcji. Precyzja wykonania oprzyrządowania określa błąd w rozmieszczeniu na obrabiarce tnącego narzędzia i półwyrobu, co w wielu przypadkach określa błędy w kształcie i rozmiarach obrabianych części. Takie eksploatacyjne charakterystyki oprzyrządowania i urządzeń, jak sztywność i odporność na drgania, wywierają duży wpływ nie tylko na precyzję, ale również na parametry szorstkości obrabianych powierzchni, oraz na wytrzymałość tnącego narzędzia. Ekonomiczna skuteczność obróbki części zależy od stopnia korzystania z wyposażenia technologicznego. Zaopatrzenie obrabiarek w urządzenia i oprzyrządowanie, które poszerzają ich możliwości technologiczne, daje największy efekt w warunkach produkcji indywidualnej i seryjnej, przy tym rekompensuje się brak tych lub innych rodzajów wyposażenia, usuwa się dodatkowe przerzucanie części z obrabiarki na obrabiarkę, likwiduje się niedociążenie poszczególnych rodzajów obrabiarek. Rola tych urządzeń jest bardzo istotna. W wielu przypadkach określają one precyzję i wydajność obróbki, umożliwiają realizację zaplanowanych operacji i koncentrację procesów dotyczących wyrobu części. Urządzenia dla narzędzia służącego do obróbki metali (często też się go nazywa narzędziem dodatkowym) poszerzają technologiczne możliwości obrabiarek, zwiększają poziom mechanizacji i automatyzacji procesów produkcyjnych i wyposażenia, wpływają na zwiększenie niezawodności operacji technologicznych. Oprzyrządowania obrabiarki i urządzenia dobiera się, z reguły, na podstawie istniejącej obrabiarki według już wybranego narzędzia tnącego, nadającego się na dane przejście operacji procesu technologicznego. Urządzenie powinno mieć, z jednej strony, powierzchnię instalacyjną i elementy mocowania odpowiadające półwyrobowi, z drugiej zaś ? powierzchnie instalacyjne i elementy mocowania, odpowiadające miejscom osadzania obrabiarki. Oprzyrządowanie obrabiarki i urządzenia różnią się pod względem rodzajów i konstrukcji. Instaluje się w nich i umocowuje noże, wiertła, gwintowniki, narzynki, rozwiertaki, frezy i inne narzędzia, półwyroby i części, które się obrabia mechanicznie. Często oprzyrządowanie obrabiarki i urządzenia zapewniają nie tylko instalację i mocowanie na obrabiarce do skrawania metali narzędzia tnącego lub półwyrobu, ale również regulację położenia narzędzia lub części. |